محاسبه drift یا رانش در محاسبه عدم قطعیت اندازه گیری ایزو 17025

مشاوره پیاده سازی استانداردISO 17025:2017
روش نموداری محاسبه دریفت (Drift) ترازو با رزولوشن ۰٫۰۰۰۱ گرم
مقدمه
دریفت (Drift) به تغییر تدریجی عملکرد دستگاه اندازهگیری نسبت به زمان گفته میشود. در این مقاله، روش نموداری برای محاسبه دریفت یک ترازوی دقیق با رزولوشن ۰٫۰۰۰۱ گرم (یک ده هزارم) را بررسی میکنیم.
دادههای تاریخی کالیبراسیون
دادههای سه دوره متوالی کالیبراسیون برای یک ترازو که با وزن استاندارد ۱۰۰ گرم کالیبره شده است:
تاریخ کالیبراسیون | مقدار خوانده شده توسط ترازو (g) | خطای اندازهگیری (g) |
---|---|---|
فروردین ۱۴۰۲ | ۱۰۰.۰۰۰۲ | +0.0002 |
فروردین ۱۴۰۳ | ۱۰۰.۰۰۰۵ | +0.0005 |
فروردین ۱۴۰۴ | ۱۰۰.۰۰۰۹ | +0.0009 |
رسم نمودار روند و خط روند
با رسم دادههای فوق و محاسبه خط روند، میتوان نرخ دریفت را محاسبه کرد.
محاسبه نرخ دریفت
با استفاده از رگرسیون خطی، معادله خط روند به صورت زیر محاسبه میشود:
که در آن:
- y: خطای اندازهگیری (g)
- x: زمان بر حسب سال (نسبت به سال پایه ۱۴۰۲)
- ۰.۰۰۰۳۵: شیب خط (نرخ دریفت سالانه بر حسب g/سال)
- ۰.۰۰۰۲: عرض از مبدأ (خطا در سال پایه)
مراحل محاسبه:
با اختصاص مقادیر x=0 برای سال ۱۴۰۲، x=1 برای سال ۱۴۰۳ و x=2 برای سال ۱۴۰۴:
نتیجهگیری:
نرخ دریفت سالانه برای این ترازو ۰.۰۰۰۳۵ گرم (۰.۳۵ میلیگرم) محاسبه شده است. این بدان معناست که خطای ترازو سالانه ۰.۳۵ میلیگرم افزایش مییابد.
پیشبینی دریفت برای سال آینده (۱۴۰۵)
با فرض ادامه روند فعلی، خطای پیشبینی شده برای سال ۱۴۰۵ (x=3):
بنابراین، انتظار میرود خطای دستگاه در سال ۱۴۰۵ به حدود ۰.۰۰۱۲۵ گرم (۱.۲۵ میلیگرم) برسد.
ملاحظات مهم
- برای ترازوهای با حساسیت بالا، تغییرات دمایی حتی به اندازه ۱ درجه سانتیگراد میتواند بر نتایج تأثیر بگذارد.
- لرزشهای محیطی باید به حداقل برسند.
- ترازو باید روی یک سطح کاملاً پایدار قرار گیرد.
- برای اطمینان بیشتر، توصیه میشود دادههای بیشتری از دورههای کالیبراسیون جمعآوری شود.
منابع معتبر
- ISO 17025:2017 - بخش ۷.۸.۲ (مانیتورینگ نتایج کالیبراسیون)
- OIML R76-1 - الزامات فنی برای ترازوهای غیرخودکار
- NIST Handbook 44 - مشخصات، تحملها و سایر الزامات فنی برای ابزارهای وزنگیری و اندازهگیری
- EA-4/02 (Guide on Uncertainty in Measurement) - بخش مربوط به "Drift"
تحلیل رگرسیون با نرمافزار Minitab برای محاسبه دریفت ترازو
مقدمه
در این مقاله، مراحل انجام تحلیل رگرسیون با نرمافزار Minitab برای محاسبه دریفت یک ترازوی دقیق با رزولوشن ۰٫۰۰۰۱ گرم ارائه شده است.
دادههای مورد استفاده
دادههای سه دوره متوالی کالیبراسیون برای یک ترازو که با وزن استاندارد ۱۰۰ گرم کالیبره شده است:
سال (متغیر مستقل X) | خطای اندازهگیری (متغیر وابسته Y) (g) |
---|---|
0 (سال پایه ۱۴۰۲) | 0.0002 |
1 (سال ۱۴۰۳) | 0.0005 |
2 (سال ۱۴۰۴) | 0.0009 |
مراحل تحلیل در Minitab
- وارد کردن دادهها در worksheet نرمافزار Minitab
- انتخاب مسیر Stat > Regression > Fitted Line Plot
- تعیین متغیر Response (Y) به عنوان "خطای اندازهگیری"
- تعیین متغیر Predictor (X) به عنوان "سال"
- انتخاب نوع مدل Linear
- کلیک بر روی OK برای اجرای تحلیل
خروجی Minitab
معادله رگرسیون
جدول تحلیل واریانس (ANOVA)
Source DF SS MS F P Regression 1 0.000000245 0.000000245 122.50 0.058 Error 1 0.000000002 0.000000002 Total 2 0.000000247
آمارههای مدل
S = 0.000141421 R-Sq = 99.2% R-Sq(adj) = 98.4%
ضرایب رگرسیون
Term Coef SE Coef T-Value P-Value Constant 0.000200 0.000116 1.72 0.337 سال 0.000350 0.000032 11.07 0.058
نمودار رگرسیون
تفسیر نتایج
معادله رگرسیون
معادله به دست آمده از تحلیل رگرسیون به صورت زیر است:
که در آن:
- عرض از مبدأ (Constant): 0.0002 گرم - نشاندهنده خطا در سال پایه (۱۴۰۲) است
- شیب (ضریب سال): 0.00035 گرم در سال - نشاندهنده نرخ دریفت سالانه است
ضریب تعیین (R-Sq)
مقدار R-Sq = 99.2% نشان میدهد که 99.2% از تغییرات خطای اندازهگیری توسط مدل رگرسیون توضیح داده میشود. این مقدار نشاندهنده برازش بسیار خوب مدل است.
مقادیر P-Value
- برای عرض از مبدأ: 0.337 (>0.05) → از نظر آماری معنادار نیست
- برای شیب: 0.058 (>0.05 اما نزدیک به 0.05) → تا حدودی معنادار است
پیشبینی با استفاده از مدل
برای پیشبینی خطا در سال 1405 (x=3):
New Obs Fit SE Fit 95% CI 95% PI 1 0.00125 0.0000816 (0.000741, 0.001759) (0.000482, 0.002018)
بنابراین، خطای پیشبینی شده برای سال 1405 برابر با 0.00125 گرم است با فاصله اطمینان 95% بین 0.000741 تا 0.001759 گرم.
نتیجهگیری نهایی
تحلیل Minitab تأیید میکند که:
- معادله رگرسیون به دست آمده از محاسبات دستی صحیح است
- روند دریفت معنادار است (با وجود تعداد کم دادهها)
- نرخ دریفت سالانه 0.00035 گرم بر سال است
- پیشبینی خطا برای سال آینده 0.00125 گرم است
توصیه میشود برای نتایج قابل اطمینانتر، دادههای بیشتری از دورههای کالیبراسیون جمعآوری شود.
برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.
دیدگاهتان را بنویسید