سرفصل دوره آموزشی ریسک و ارزیابی انطباق

دوره مدیریت ریسک و ارزیابی انطباق در آزمایشگاه | ISO 17025:2017

دوره مدیریت ریسک و ارزیابی انطباق در آزمایشگاه مبتنی بر ISO/IEC 17025:2017

سرفصل جامع مدیریت ریسک و ارزیابی انطباق در آزمایشگاه
مطابق با آخرین الزامات ISO/IEC 17025:2017، ISO 31000:2018، IEC 31010:2019 و راهنمای UKAS LAB 48

دوره مدیریت ریسک و ارزیابی انطباق در آزمایشگاه مبتنی بر ISO/IEC 17025:2017 با هدف توانمندسازی مدیران کیفیت، کارشناسان فنی و آزمایشگاه‌های همکار طراحی شده است. در این دوره تخصصی مدیریت ریسک و ارزیابی انطباق در آزمایشگاه، با مفاهیم پایه‌ای مدیریت ریسک، الزامات بند ۸.۵ استاندارد ایزو ۱۷۰۲۵، چارچوب و فرآیند استاندارد ISO 31000:2018، تکنیک‌های ارزیابی ریسک طبق IEC 31010:2019 و همچنین ارزیابی انطباق نتایج اندازه‌گیری بر اساس UKAS LAB 48 و ریسک‌های تصمیم‌گیری (پذیرش و رد اشتباه) آشنا خواهید شد.

📌 سرفصل‌های اصلی دوره مدیریت ریسک و ارزیابی انطباق در آزمایشگاه

۱. الزامات استاندارد ISO/IEC 17025:2017 در خصوص مدیریت ریسک

بررسی بند ۸.۵ استاندارد (اقدامات برای ریسک‌ها و فرصت‌ها)، الزامات بی‌طرفی (بند ۴.۱)، تصمیم‌گیری و ارزیابی انطباق (بند ۷.۸.۶). همچنین الزامات کلی اسناد و نقش تفکر مبتنی بر ریسک در کل سیستم مدیریت آزمایشگاه.

ریسک در ایزو ۱۷۰۲۵

۲. مقدمه‌ای بر مدیریت ریسک در مراکز آزمایشگاهی

آشنایی با مفاهیم پایه و ضرورت مدیریت ریسک در فعالیت‌های آزمایشگاهی، ارتباط با اعتباربخشی، ارزیابی انطباق، بهبود مستمر، حفظ اعتبار نتایج و رضایت مشتری.

ضرورت و اهمیت

۳. اصطلاحات و تعاریف مدیریت ریسک در آزمایشگاه

ریسک، فرصت، احتمال، پیامد، کنترل، سطح ریسک، ارزیابی ریسک و دیگر اصطلاحات کلیدی مطابق با ISO 31000 و ISO/IEC 17025.

کلیدواژه‌های استاندارد

۴. اصول مدیریت ریسک در آزمایشگاه مطابق با استاندارد ISO 31000:2018

۸ اصل کلیدی: یکپارچه‌سازی، ساختارمند بودن، متناسب‌سازی، شفافیت، پویایی و ... همراه با کاربرد آن‌ها در محیط‌های آزمایشگاهی.

اصول اساسی

۵. چارچوب مدیریت ریسک در آزمایشگاه مطابق با ISO 31000:2018

استقرار، اجرا، یکپارچه‌سازی، ارزیابی و بهبود چارچوب مدیریت ریسک در آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون.

ارکان چارچوب

۶. فرآیند مدیریت ریسک در آزمایشگاه مطابق با استاندارد ISO 31000:2018

گام‌های اصلی: تعیین محدوده و زمینه، شناسایی ریسک، تحلیل ریسک (تعیین سطح)، ارزیابی ریسک، پایش و بازنگری مداوم، ارتباط و مشاوره با ذینفعان.

چرخه PDCA در ریسک

۷. تکنیک‌های مدیریت ریسک در آزمایشگاه مطابق با IEC 31010:2019

آشنایی با تکنیک‌های پرکاربرد: آنالیز FMEA، درخت خطا (Fault Tree)، درخت رویداد (Event Tree)، HAZOP، تحلیل پیامد-احتمال (لحاظ کردن همزمان پیامد و وقوع) و انتخاب تکنیک مناسب برای انواع ریسک‌های آزمایشگاهی.

ابزارهای ارزیابی

۸. کارگاه آموزشی مدیریت ریسک در آزمایشگاه

اجرای عملی فرآیند مدیریت ریسک روی یک فرآیند آزمایشگاهی واقعی، تهیه شناسنامه ریسک، تکمیل ماتریس ریسک، تعیین سطح ریسک و طراحی اقدامات کنترلی به همراه مستندسازی طبق الزامات ایزو ۱۷۰۲۵.

عملی و موردی

۹. ارزیابی انطباق در نتیجه آزمون بر اساس UKAS LAB 48

آشنایی با قواعد تصمیم‌گیری (Decision Rules) و نحوه اظهار انطباق (Statement of Conformity) بر اساس راهنمای منتشر شده UKAS و الزامات بند ۷.۸.۶ ISO/IEC 17025:2017. مبانی پذیرش و رد، مناطق انطباق و عدم انطباق با در نظر گرفتن عدم قطعیت اندازه‌گیری.

تصمیم‌گیری و انطباق

🔍 ریسک‌های تصمیم‌گیری در فرآیند اندازه‌گیری

۹-۱. شناسایی ریسک‌های تصمیم‌گیری در فرآیند اندازه‌گیری (پذیرش و رد اشتباه)

مفاهیم ریسک تولیدکننده (Producer Risk) یا رد اشتباه یک کالای منطبق و ریسک مصرف‌کننده (Consumer Risk) یا پذیرش اشتباه یک کالای غیر منطبق بر اساس JCGM 106:2012 و روش‌های شناسایی آن‌ها در فرآیندهای آزمون و کالیبراسیون.

خطای نوع اول و دوم

۹-۲. بررسی ریسک‌های تصمیم‌گیری برای مشخصه کمی

ارزیابی کمی ریسک در تصمیم‌گیری انطباق برای کمیت‌های اندازه‌گیری شده با عدم قطعیت، تحلیل باند محافظ (Guard Band) و تعیین قواعد تصمیم‌گیری بر اساس سطوح ریسک قابل قبول (مانند PFA ≤ 2%).

باند محافظ

۹-۳. تحلیل ریسک‌های تصمیم‌گیری در فرآیند اندازه‌گیری

روش‌های تحلیل ریسک با استفاده از توزیع‌های احتمال، محاسبه احتمال خطای نوع اول و دوم، استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی و رویکرد بیزی در ارزیابی انطباق نتایج آزمون.

تحلیل احتمالاتی

۹-۴. مقابله با ریسک‌های تصمیم‌گیری در فرآیند اندازه‌گیری (پذیرش و رد اشتباه)

راهکارهای کاهش ریسک: انتخاب قاعده تصمیم‌گیری مناسب (سختگیرانه/آسان)، تنظیم باند محافظ، بهبود عدم قطعیت اندازه‌گیری، استقرار کنترل‌های میانی و برنامه‌های تضمین کیفیت.

اقدامات کنترلی
این سرفصل برای آزمایشگاه‌های آزمون، کالیبراسیون، مدیران کیفیت، مسئولین فنی و مشاوران سیستم مدیریت کیفیت بر اساس ISO/IEC 17025:2017 تدوین شده است.